• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Giáo Lý Gia Đình - Bài 5 về Người Cha

Anh Chị Em thân mến, 

Hôm nay tôi muốn khai triển phần hai về suy tư liên quan đến hình ảnh của người cha trong gia đình. Lần vừa rồi tôi đã nói đến mối nguy hiểm của những người cha "vắng bóng". Hôm nay, trái lại, tôi muốn nhìn tới khía cạnh tích cực. Thánh Giuse cũng bị cám dỗ lìa bỏ Mẹ Maria, khi ngài khám phá thấy rằng Mẹ có thai, nhưng Thiên Thần Chúa đã can thiệp và tỏ cho ngài biết dự án của Thiên Chúa cũng như sứ vụ làm dưỡng phụ của ngài. Thánh Giuse, một con người công chính, "đã nhận lấy vợ mình" (Mathêu 1:24) và trở thành người cha của Gia Đình Nazarét. 

Hết mọi gia đình đều cần một người cha. Hôm nay chúng ta suy nghĩ về giá trị nơi vai trò của họ, và tôi muốn bắt đầu bằng một số diễn tả trong Sách Cách Ngôn, những lời của một người cha nói cùng người con trai của mình: "Hỡi con, nếu tâm can của con khôn ngoan thì lòng của cha cũng cảm thấy hân hoan. Tâm hồn của cha sẽ hoan hỉ khi môi miệng của con nói năng đoan chính" (23:25-26). 

Người ta không thể nào diễn tả hay hơn nữa về niềm hãnh diện và cảm xúc của một người cha nhìn thấy mình đã truyền đạt cho con mình những gì thực sự là đáng giá trong đời sống, đó là một tam can khôn ngoan. Người cha này không nói rằng: "Cha hãnh diện về con vì con thực sự giống như cha, vì con lập lại những gì cha nói và làm". Không, họ nói về điều quan trọng hơn nữa cho nó, những điều chúng ta có thể hiểu như thế này: "Cha sẽ cảm thấy vui sướng mỗi lần cha thấy con hành động một cách khôn ngoan, và cha sẽ lấy làm cảm động mỗi khi cha nghe thấy con nói những gì là đúng đắn chân thực. Đó là những gì cha muốn lưu lại cho con, để nó trở thành một cái gì đó của con: thái độ cảm nhận và tác hành, nói năng và phán đoán một cách khôn ngoan chính trực. Nhờ đó con có thể trở thành như thế, cha đã dạy con những điều con không biết, cha đã sữa bảo những lỗi lầm con không thấy. Cha làm cho con cảm thấy được một cảm nhận sâu xa đồng thời thận trọng là những gì có lẽ con không hoàn toàn thấy được khi con còn trẻ trung và bất định. Cha đã cống hiến cho con một chứng từ cứng rắn và cương quyết là những gì có lẽ con chưa hiểu được khi con chỉ muốn được chiều chuộng và ấp ủ. Cha trước hết đã phải thử mình về con tim khôn ngoan, và canh chừng những thái quá về tình cảm cùng phẫn nộ, chịu đựng những hiểu lầm bất khả tránh, và tìm những lời lẽ chân thực để làm sáng tỏ vấn đề. Giờ đây, cha cảm động khi thấy con đang tìm cách trở nên như thế với con cái của con cũng như với mọi người. Cha sung sướng được làm cha của con". Đó là những gì một người cha khôn ngoan nói với người con, một người cha chín chắn. 

Người cha quá biết phải trả giá đến đâu để truyền đạt cái gia sản này: phải gần gũi biết bao, phải dịu dàng biết mấy, và phải quyết liệt đến chừng nào. Tuy nhiên, người cha lại nhận được biết bao an ủi và bù đắp khi thấy con cái của mình tỏ ra trân trọng cái gia sản ấy! Chính niềm vui là những gì đền bồi cho mọi nỗ lực, một niềm vui vượt trên hết mọi hiểu lầm và chữa lành hết mọi thương tích. 

Bởi thế, điều cần thiết trước hết thực sự là ở chỗ người cha hiện diện trong gia đình. Họ cần gần gũi với vợ của mình, chia sẻ hết mọi sự - niềm vui cũng như nỗi buồn, nỗ lực và hy vọng. Và họ cần phải gần gũi với con cái của mình trong việc tăng trưởng của chúng: khi chúng chơi đùa và khi chúng bận bịu, khi chúng vô tư và khi chúng u sầu, khi chúng hồn nhiên bày tỏ và khi chúng thinh lặng âm thầm, khi chúng nguy nan và khi chúng sợ hãi, khi chúng lỡ bước sa chân và khi chúng tìm về đường ngay nẻo chính. Một người cha luôn hiện diện! Thế nhưng, để hiện diện thì không phải là một thứ kiểm soát. Vì những người cha tỏ ra quá chế ngự thì đè nén con cái, họ không để cho chúng tăng trưởng. 

Phúc Âm cho chúng ta thấy mẫu gương của Người Cha trên trời - một người cha duy nhất, như Chúa Giêsu nói, có thể được thực sự gọi là "Cha Nhân Lành" (Marco 10:18). Ai cũng đều biết dụ ngôn đặc biệt được gọi là dụ ngôn "Người Con Hoang Đàng" hay đúng hơn là dụ ngôn "Người Cha Nhân Hậu" trong Phúc Âm Thánh Luca (15:11-32). Quí báu biết bao và dịu dàng biết mấy nơi việc trông đợi của người cha, người đứng ở cửa nhà mình chờ đợi con mình trở về! Các người làm cha cần phải nhẫn nại, nhiều lần chẳng có gì khác hơn ngoài việc đợi chờ. Hãy cầu nguyện và chờ đợi một cách nhẫn nại, dịu dàng, cao thượng và từ bi. 

Người cha nhân lành có khả năng chờ đợi tha thứ tận đáy lòng mình. Dĩ nhiên họ cũng vẫn có thể mạnh mẽ sửa bảo: họ không phải là một người cha yếu mềm, chiều chuộng và cảm tình. Người cha biết sửa bảo mà không làm chán nản cũng chính là người cha có khả năng không ngừng bảo vệ vậy. Có lần tôi nghe thấy một người cha, trong cuộc họp với các cặp vợ chồng, nói rằng: "Đôi khi tôi cần phải đánh con tôi một chút, nhưng không bao giờ vào mặt, không làm nhục nó". Đẹp đẽ biết bao! Người cha này biết được cảm quan về phẩm giá! Người cha này trừng phạt những thực hiện một cách chính đáng và thăng tiến.

Bởi vậy, nếu ai có thể giải thích được chiều sâu của kinh "Lạy Cha" được Chúa Giêsu dạy thì thực sự là người bản thân đang sống tình phụ tử vậy. Không có ân sủng của Cha trên trời thì các người cha mất can đảm và đào ngũ. Tuy nhiên, con cái cần thấy một người cha đợi chờ chúng khi chúng từ bỏ những lầm lỡ của chúng. Chúng sẽ làm hết mọi sự không phải là để thừa nhận lầm lỗi ấy, không phải là để tỏ lầm lỗi ấy ra, mà chúng cần người cha, không phải để thấy người cha này động đến các vết thương khó chữa lành nơi chúng.

Giáo Hội, Mẹ của chúng ta, quyết tâm hết sức nâng đỡ về việc các người cha hiện diện một cách tốt đẹp và quảng đại trong gia đình, vì họ, đối với các thế hệ mới, như Thánh Giuse, là những giám hộ viên và môi giới viên bất khả thay thế của Thiên Chúa về đức tin trong sự thiện hảo, công chính và bảo vệ chở che.

Đaminh Maria Cao tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch (bao gồm nhan đề và những chỗ nhấn mạnh tự ý).